Чаму ў помніка Сымону-музыку ў пальцах няма смыка? Што сталася з другой з трох рэдакцый паэмы? Гісторыя стварэння твора і прычым тут Валадарка і эпас «Калевала»? Чаму паэму можна лічыць духоўнай аўтабіяграфіяй
Коласа? Як у паэта ў разлуцы з радзімай сфармаваўся сістэмны беларускі патрыятызм? Што ў творы Коласа пацярпела ад цэнзарскіх нажніц? Як да 100-годдзя першага выдання паэмы паўставала кніга «Сымон-музыка. Без цэнзуры»? Два фіналы твора: якая версія стала найбольш актуальнай з цягам часу?