Metropolita Józef Nielubowicz Tukalski

Wiek XVII był okresem istotnych rozstrzygnięć w sprawach Kościoła prawosławnego. Siedemnastowieczne dzieje Cerkwi prawosławnej w Rzeczypospolitej są w znacznym stopniu znane a ostatnie lata przyniosły wiele cennych opracowań historycznych. W niewielkim stopniu wiemy o postawie społeczeństwa ruskiego wobec zachodzących polityczno-religijnych zmian w kraju i zagranicą. Problematyka dotyczy różnych grup społecznych: duchowieństwa, magnaterii i szlachty ruskiej, kozaczyzny, mieszczan i chłopów. Proponowana praca została poświęcona jednemu z hierarchów prawosławnych, który wywierał wpływ na postawy ludności prawosławnej i społeczności ruskiej. Józef Nielubowicz Tukalski należał do najwybitniejszych postaci w dziejach Kościoła prawosławnego na terenie Rzeczypospolitej. Hierarcha ten, jako przełożony wielu znaczących ośrodków zakonnych na Pińszczyźnie, następnie jako władyka białoruski i metropolita kijowski podejmował wiele decyzji istotnych dla losów całego Kościoła. Jego życie i działalność przypada na okres szeczególnych w dziejach Cerkwi prawosławnej: podziałów wewnętrznych, narastaniu tendencji kontrreformacyjnych, konfliktów unicko-prawosławnych, powstań kozackich i wojen prowadzonych przez Rezczypospolitą ze swymi sąsiadami. Zarządanie sprawami Cerkwi w okresie jej wewnętrznego podziału było zadaniem niezwykle trudnym. Zadaniem moim będzie więc nie tylko ukazanie postaci tego wybitnego władyki ale ukazanie poprzez jego biografię fragment losu Kościoła prawosławnego.