"Dziesiątacy" z Białegostoku

Wśród wielu pułków kawalerii znajdujących się na terenie Dowództwa Okręgu Korpusu nr III w Grodnie na specjalną uwagę zasługuje niewątpliwie 10 Pułk Ułanów Litewskich z Białegostoku. Była jedyna formacja jazdy znajdująca się w tym mieście wojewódzkim w II Rzeczypospolitej. Tak jak każdy oddział wojskowy, tak i 10 Pułk Ułanów sięgał w swojej tradycji do zamierzchłej przeszłości chcąc nadać służącym w nim szeregowym i oficerom większego splendoru. 10 Pułk Ułanów swoich korzeni wojskowych poszukiwał w powstaniu listopadowym. Nie można było sięgnąć do głębszych dziejów, ponieważ w Armii Królestwa Polskiego nie było pułku ułanów oznaczonego numerem dziesięć. Ta liczba porządkowa przysługiwała bowiem pułkowi huzarów. Dopiero wybuch powstania i wojna polsko-rosyjska 1831 r. doprowadziła do zmiany tego stanu rzeczy. Wybuch powstania na terenie Litwy wspomagany przez korpus gen. Dezyderego Chłapowskiego dał asumpt do tworzenia nowych formacji powstańczych na Litwie. Wśród nowo zorganizowanych pułków znalazł się także pułk jazdy polskiej oznakowany i nazwany Pułkiem 10 Ułanów. (fragment)